fbpx Skip to main content

COVID-19: Najważniejsze informacje

Co powinieneś wiedzieć o wirusie SARS-CoV-2? Jakie są objawy i przebieg COVID-19?

SPIS TREŚCI

  1. Wprowadzenie
  2. Warianty wirusa
  3. Drogi zakażenia
  4. Objawy COVID-19
  5. Powikłania COVID-19
  6. Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19
  7. Diagnostyka

Wprowadzenie

COVID-19 to choroba wywoływana przez wirusa SARS-CoV-2, który należy do grupy koronawirusów. COVID-19 charakteryzuje się bardzo zróżnicowanym przebiegiem, od bezobjawowych zakażeń do ciężkich infekcji układu oddechowego, które mogą zakończyć się śmiercią.

Warianty wirusa

Podobnie jak inne wirusy, SARS-CoV-2 mutuje, czyli zmienia się. Co jakiś czas, pojawiają się informacje o kolejnych wariantach wirusa. Wariant Delta cechował się, jak dotąd, największą zakaźnością – rozprzestrzenia się szybko, a chorzy wcześnie zaczynają zarażać kolejne osoby. Obecnie duże niepokoje budzi wariant Omikron, który prawdopodobnie przenosi się między ludźmi jeszcze łatwiej i może wymykać się odporności po przechorowaniu lub zaszczepieniu. Eksperci monitorują sytuację i w razie potrzeby mogą dostosowywać szczepionki tak, aby chroniły przed nowymi odmianami. Im więcej osób się zaszczepi, tym trudniej będzie wirusowi mutować, ponieważ straci okazję do namnażania się w komórkach naszego organizmu.

Drogi zakażenia

Wirus przenosi się drogą kropelkową, głównie z człowieka na człowieka. Zainfekowana osoba podczas kaszlu, kichania i mówienia uwalnia drobne kropelki śliny, które zawierają cząstki wirusa. Mogą one drogą powietrzną z łatwością dotrzeć do innych osób, które znajdują się w bliskiej odległości (ok. 2 m). W zamkniętych pomieszczeniach zasięg wirusa jest większy niż na otwartej przestrzeni. Możliwe jest także zakażenie poprzez dotknięcie powierzchni, na której znajduje się wirus i przeniesienie go bezpośrednio w okolice nosa, ust lub oczu.

Pamiętaj, że osoba, która nie ma objawów również może przenosić wirusa. Chorzy zwykle zarażają na 2 dni przed pojawieniem się jakichkolwiek objawów choroby oraz do 10 dni od początku choroby, dlatego tak ważne jest noszenie maseczek nawet przez osoby, które czują się zupełnie zdrowe.

Objawy COVID-19

COVID-19 może objawiać się bardzo różnorodnie. Objawy zwykle pojawiają się po ok. 4-5 dniach od kontaktu z wirusem, ale u niektórych osób ujawniają się dopiero po 14 dniach. Choroba może przebiegać bezobjawowo lub skąpoobjawowo, przypominając zwykłe przeziębienie. Postawienie diagnozy COVID-19 wyłącznie na podstawie objawów nie jest możliwe, aby potwierdzić zakażenie SARS-CoV-2 konieczne jest wykonanie testu.

Do najczęstszych objawów COVID-19 należą:

  • gorączka
  • kaszel
  • osłabienie, zmęczenie
  • duszność
  • bóle mięśni
  • ból głowy.

Inne objawy:

  • ból gardła
  • biegunka
  • nudności i wymioty
  • utrata węchu i smaku
  • nieżyt nosa
  • zmiany skórne (np.: zaczerwienione i pogrubione palce, pokrzywka, wysypka).

Większość objawów ustępuje w przeciągu kilku tygodni. U niektórych ludzi pojawiają się trudności w oddychaniu, spowodowane rozwojem zapalenia płuc, a pewna niewielka grupa osób może nie być w stanie samodzielnie oddychać. Jeśli dojdzie do rozwoju nadmiernej reakcji zapalnej organizmu, narządy chorego mogą przestać działać prawidłowo. Najciężej chorzy pacjenci, w stanie zagrożenia życia, mogą wymagać przyjęcia na oddział intensywnej terapii, gdzie możliwe jest sztuczne wspomaganie czynności organów takich jak: płuca, serce czy nerki.

Stan zdrowia chorych na COVID-19 może ulec nagłemu pogorszeniu. Zgłoś się po pomoc medyczną, jeśli występuje u Ciebie:

  • duszność w spoczynku, utrudniająca mówienie
  • częstość oddechów > 25/min w spoczynku
  • spadek saturacji < 92% (u pacjentów z przewlekłymi chorobami płuc < 88%)
  • utrzymująca się gorączka > 39 st. C
  • spadek ciśnienia tętniczego krwi < 90/60 mmHg (jeśli zwykle jest wyższe)
  • utrzymujący się ból lub ucisk w klatce piersiowej
  • zaburzenia świadomości, które nie występowały wcześniej
  • problemy z wybudzeniem lub utrzymaniem przytomności.

Nie są to wszystkie możliwe objawy. Skontaktuj się ze swoim lekarzem pierwszego kontaktu zawsze, jeśli objawy są poważne lub budzą Twój niepokój.

Powikłania COVID-19

W przebiegu COVID-19 może dojść do rozwoju różnych powikłań. Zaliczamy do nich między innymi:

  • zespół ostrej niewydolności oddechowej (ARDS) – stan, w którym poważnie uszkodzone płuca nie mogą spełniać swojej funkcji i dochodzi do zaburzenia wymiany gazów,
  • powikłania kardiologiczne (arytmie, czyli zaburzenia rytmu serca; uszkodzenie mięśnia sercowego; niewydolność serca) – mogą spowodować obniżenie wydolności fizycznej i gromadzenie się wody w różnych częściach ciała (obrzęki),
  • powikłania zakrzepowo-zatorowe (zakrzepica żył głębokich; zatorowość płucna; udar) – sytuacja, w której dochodzi do uszkodzenia narządu z powodu zablokowania przepływu krwi przez skrzep,
  • powikłania neurologiczne (uszkodzenia mózgu i nerwów)
  • uszkodzenie nerek (ostre uszkodzenie nerek; przewlekła choroba nerek)
  • wieloukładowy zespół zapalny – poważne zapalenie różnych narządów związane
    z nieprawidłową reakcją układu odpornościowego, którego głównym objawem jest gorączka (pojawia się kilka tygodni po zakażeniu SARS-CoV-2).

Wymienione wyżej powikłania najczęściej dotyczą krytycznie chorych pacjentów na oddziałach intensywnej terapii, ale mogą także wystąpić u osób z lżejszym przebiegiem choroby.

Czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19

Choć można wskazać pewne czynniki ryzyka ciężkiego przebiegu COVID-19, warto pamiętać, że każdy może poważnie zachorować i wymagać hospitalizacji, pobytu na intensywnej terapii lub leczenia respiratorem.

Najważniejszym czynnikiem zwiększającym ryzyko ciężkiego przebiegu choroby jest zaawansowany wiek (powyżej 60 lat).

Do innych czynników ryzyka zaliczamy choroby przewlekłe, takie jak:

  • cukrzyca
  • otyłość
  • choroby układu krążenia np.: choroba wieńcowa, niewydolność serca
  • nadciśnienie tętnicze
  • przewlekła choroba nerek
  • przewlekłe choroby układu oddechowego np.: astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc
  • obniżona odporność np. po przeszczepieniu narządów
  • choroby nowotworowe
  • ciąża.

Diagnostyka

Wykonanie testów wykrywających aktywne zakażenie SARS-CoV-2 wiąże się z pobraniem wymazu, zwykle z nosowej części gardła. Badanie może sprawiać lekki dyskomfort, ale trwa tylko chwilę. Pobrany materiał jest odpowiednio zabezpieczany i przesyłany do laboratorium.

Testy, które wykrywają infekcję SARS-CoV-2 dzielimy na molekularne i antygenowe. Testy molekularne, takie jak RT-PCR, wykrywają obecność materiału genetycznego wirusa. Testy antygenowe wykrywają białka wirusa. Dają one możliwość szybkiego uzyskania wyniku, ale są mniej czułe niż testy molekularne. W praktyce oznacza to, że negatywny wynik testu antygenowego nie wyklucza zakażenia. Czasami badanie trzeba powtórzyć lub dodatkowo zastosować metodę molekularną. Innym typem badania są testy serologiczne, które pozwalają wykryć przeciwciała skierowane przeciwko wirusowi SARS-CoV-2. Dodatni wynik świadczy o przebyciu zakażenia SARS-CoV-2 w przeszłości lub wytworzeniu odporności po szczepieniu. Testy serologiczne nie służą do diagnozowania aktywnego zakażenia. Mają zastosowanie przede wszystkim w badaniach epidemiologicznych.


Przejdź do treści